Zeilschip huren Enkhuizen - 14 zeilschepen

Waar ooit haringschepen voeren, begint jouw avontuur

Enkhuizen ligt op een kruispunt van water en geschiedenis aan de oostkant van het schiereiland Noord-Holland. Deze charmante stad ligt precies tussen twee bijzondere wateren: het IJsselmeer in het noorden en het Markermeer in het zuiden. Met zo’n 18.900 inwoners is het een compacte stad waar eeuwen maritieme historie samenkomen in klinkerstraatjes en oude havens.

Door de ligging aan de noordelijke oever van het Markermeer en vlak bij het IJsselmeer groeide Enkhuizen in de Gouden Eeuw uit tot een van de rijkste en invloedrijkste steden van Nederland. Tegenwoordig is het een echte waterliefhebbersparadijs, vol boten en met kanalen op bijna elke hoek van de straat.

Het water dat een land vormde

Het IJsselmeer is het grootste meer van Nederland, maar dat is niet altijd zo geweest. Tot 1932 lag hier de zoute Zuiderzee, die in open verbinding stond met de Noordzee en diende als visroute voor talloze dorpen. Met de aanleg van de 32 kilometer lange Afsluitdijk veranderde de zee in een zoetwatermeer.

Vandaag de dag scheidt de Houtribdijk het Markermeer in het zuiden van het IJsselmeer in het noorden. Enkhuizen ligt direct aan beide wateren en is daardoor ideaal als vertrekpunt én eindbestemming voor zeiltochten. Vanuit hier ligt een groot aantal bestemmingen op het IJsselmeer binnen een dag varen.

Enkhuizen heeft een gematigd zeeklimaat met milde zomers, waarin de temperatuur van juni tot en met augustus gemiddeld tussen de 20 en 22 graden ligt. De winters zijn over het algemeen zacht, met in januari overdag rond de 6 graden. De grote wateroppervlakken temperen extreme temperaturen en zorgen voor fijne zeilomstandigheden in de warmere maanden.

Waarom varen vanuit Enkhuizen zo logisch is

• Directe toegang tot zowel het IJsselmeer als het Markermeer zonder sluizen ertussen
• Centrale ligging met korte vaartijden naar meerdere historische havensteden
• Een van de grootste jachthavencomplexen van Nederland met alleen al in de Compagnieshaven meer dan 700 ligplaatsen
• Makkelijke navigatie met goed bebakende aanlopen en geleidelichten aan de IJsselmeerzijde
• Meerdere havens in de stad, elk met een eigen sfeer

Havens om aan te leggen: van levendig tot rustig

Rondom Enkhuizen heb je een indrukwekkende keuze aan havens waar van alles gebeurt. Elke haven heeft zijn eigen karakter en sfeer.

In Enkhuizen

Compagnieshaven is een moderne jachthaven naast het Zuiderzeemuseum en op slechts twee minuten lopen van het centrum. Deze particuliere haven heeft 700 ligplaatsen met volledige voorzieningen. Jaarlijks meren hier zo’n 18.000 schepen aan.

Buyshaven is de tweede haven van de Koninklijke Nederlandse Zeil- en Roeivereniging. Het is een rustige, beschutte en prachtig gelegen haven. Watersporters die houden van ruimte, groen en een gemoedelijke sfeer voelen zich hier meteen thuis. Rondom de haven is veel gras, ideaal voor kinderen en honden.

Gemeentelijke Havens, waaronder de Buitenhaven, Oude Haven en Oosterhaven, liggen vlak bij het station, de VVV en de bekende Drommedaris. Hier lig je midden in de gezelligheid en stap je zo vanuit je boot het oude centrum in.

Bestemmingen voor een dagtocht

Medemblik ligt op ongeveer een uur varen van Enkhuizen. De meeste schepen meren aan tegenover het mooie Kasteel Radboud. Je kunt het Stoommachinemuseum bezoeken of een rondje doen door de winkelstraat Nieuwstraat.

Hoorn bereik je in zo’n anderhalf uur varen. Al van ver zie je de Hoofdtoren. Deze historische VOC-stad zit vol maritieme bezienswaardigheden.

Stavoren is een oude Hanzestad met een authentiek centrum vol prachtige monumentale panden. Het stadje telt slechts 960 inwoners en heeft kleurrijke huisjes direct aan de haven.

Urk was ooit een eiland en zo voelen de inwoners dat nog steeds. Alles is hier net even anders, met verse vis rechtstreeks van de boten en een karakteristieke vuurtoren om te bezoeken.

Marker Wadden is een volledig kunstmatige eilandengroep in het noordoosten van het Markermeer, op ongeveer 21 mijl van Amsterdam. Dit natuurgebied is alleen per boot bereikbaar. Het grootste eiland heeft een haven met zo’n 100 ligplaatsen, uitkijktorens, wandelpaden en stranden waar je kunt zwemmen.

Verder dan de standaardtips: vijf ervaringen die je niet wilt missen

1. Vaar de historische driehoek over water en per stoom

Een van de meest bijzondere manieren om deze regio te beleven is door verschillende vervoersmiddelen te combineren. Het schip Friesland vaart tussen Enkhuizen en Medemblik langs de mooie kust van West-Friesland. Tussen Medemblik en Hoorn reis je met een stoomtram door het landschap, langs tulpenvelden en historische stationsgebouwen. Een echte reis door de tijd die veel bezoekers missen.

2. Verken natuurgebied De Weelen met een kleine boot

De Weelen is een natuurgebied van 350 hectare tussen Andijk en Enkhuizen in de polder Het Grootslag. De vaarroutes in West-Friesland zijn goed toegankelijk voor kano’s en kleinere boten. Met de Historische Vaarkaart ontdek je hoe West-Friese boeren vroeger dagelijks met hun schuiten door sloten naar hun verspreid liggende akkers voeren.

3. Bekijk schepen in flessen in het Flessenscheepjesmuseum

In een bijzonder huis, ook wel het Spinhuis genoemd, vind je meer dan 1.000 volledig opgetuigde schepen in flessen. Dit eigenzinnige museum laat een andere kant van maritiem vakmanschap zien, nauw verbonden met de zeiltradities van Enkhuizen.

4. Bezoek vuurtoren De Ven

De karakteristieke vuurtoren De Ven is een witte, vierkante bakstenen vuurtoren uit 1699 tot 1700 en daarmee een van de oudste van Nederland. Samen met het Paard van Marken leidde deze vuurtoren schippers veilig van de Waddenzee naar Amsterdam. Als je hier langs vaart, voel je meer dan drie eeuwen zeevaartgeschiedenis.

5. Ontdek De Librije in de Westerkerk

De stadsbibliotheek uit de 17e eeuw in de Westerkerk is de enige in Nederland die nog op haar oorspronkelijke plek bewaard is gebleven. Deze verborgen parel laat zien hoe kennis werd beschermd in een handelsstad waar veel mensen niet konden lezen of schrijven.

De Gouden Eeuw leeft voort

Enkhuizen was een van de belangrijkste bases van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. In de 17e eeuw, ook wel de Gouden Eeuw genoemd, was dit de rijkste en machtigste stad aan de Zuiderzee. De Friese VOC-munt werd hier geslagen en de stad stond bekend om haar kaarttekenaars.

Die maritieme geschiedenis zie je vandaag nog overal terug. Het Peperhuis is een 17e-eeuws pakhuis dat door de VOC werd gebruikt voor de opslag van specerijen. De Drommedaris uit 1540 en de Zuiderkerk met haar carillon van 48 klokken kijken nog altijd uit over de haven. Enkhuizen telt meer dan 360 rijksmonumenten, waaronder kerken, verdedigingswerken en oude koopmanshuizen.

Het Zuiderzeemuseum combineert een binnenmuseum met een openluchtmuseum vol verplaatste gebouwen en demonstraties van oude ambachten. In het nagebouwde vissersdorp zie je onder andere een palingrokerij, klompenmakers en ambachtslieden die visnetten herstellen zoals eeuwen geleden.

De bruine vloot: traditioneel zeilen op zijn mooist

De bruine vloot is de verzamelnaam voor originele 19e-eeuwse schepen, meestal met bruine zeilen. Deze voormalige vracht- en vissersschepen zijn prachtig gerestaureerd. Botters, kotters, lemsteraken, klippers en tjalken zijn slechts een greep uit de schepen die vandaag de dag vanuit Enkhuizen varen.

Holland Sail werd opgericht door meer dan 20 eigenaren van traditionele zeilschepen die vaak al meer dan honderd jaar in de vaart zijn. Van een dag zeilen op het IJsselmeer tot meerdere weken richting de Oostzee, bijna alles is mogelijk. Deze schepen zijn regelmatig te zien in havens in de hele regio en hun imposante tuigage siert het IJsselmeer.

Zeilcondities en praktische aandachtspunten

Enkhuizen is goed aan te varen met duidelijke betonning en geleidelichten aan de IJsselmeerzijde. Let wel goed op bij het Enkhuizerzand, want zowel ten noorden als ten zuiden van de sluizen is het ondiep buiten de vaargeulen.

Door de ontstaansgeschiedenis van het IJsselmeer kunnen de zeilcondities soms pittig zijn. De bodem is nog dezelfde als duizend jaar geleden en de afwisseling tussen diep en ondiep water zorgt ervoor dat wind snel invloed heeft op de golfslag. Korte, steile golven komen vaak voor en soms kan het water behoorlijk ruig zijn. Het is daarom belangrijk om altijd de weersverwachting te checken.

Vanuit Enkhuizen vaar je in korte tijd naar de Waddeneilanden, het Markermeer, Amsterdam of de Friese meren. Het ondiepe water bij het Enkhuizerzand is juist perfect om te leren zeilen en het strand is door de geleidelijke diepte heel geschikt voor kinderen.

Als de wind je in de haven houdt

Ook bij harde wind hoef je je niet te vervelen. Als varen even niet ideaal is, heeft Enkhuizen genoeg te bieden om te voet te ontdekken. Wandel langs de oude stadswallen, bekijk poorten zoals de Koepoort en ontdek het landschap net buiten de stad. In de Westerstraat vind je zelfstandige boetieks, speciaalzaken en lokale winkels.

Het hele jaar door zijn er markten en maritieme evenementen. In oktober start vanuit Enkhuizen de traditionele klipperrace. Het Snouck van Loosenpark, een bijzonder sociaal woningbouwproject uit de 19e eeuw, biedt rust en groen. Sluit je dag af bij Brouwerij De Werf voor lokaal gebrouwen bier in een gezellige setting.

Boek nu een zeilschip en laat je meevoeren over wateren die deze kleine Nederlandse stad ooit tot een van de belangrijkste maritieme centra ter wereld maakten.